Veelgestelde vragen over de inkomstenbelasting

Niet elke bijverdienste is een onderneming. De Belastingdienst kijkt onder meer naar hoe zelfstandig u werkt, hoeveel u werkt, of u winst verwacht, welk risico u loopt, of u aansprakelijk bent en hoeveel opdrachtgevers u hebt. Bent u geen ondernemer, dan is uw inkomen meestal ‘resultaat uit overige werkzaamheden’. Dat valt ook in box 1, maar u krijgt dan geen ondernemersaftrek en geen mkb-winstvrijstelling. Het maakt dus direct uit voor wat u betaalt.

U voldoet eraan als u in een jaar minstens 1.225 uur aan uw bedrijf werkt, gemiddeld zo’n 24 uur per week (art. 3.6 Wet IB 2001). Hebt u daarnaast een baan of ander werk, dan moet ook meer dan de helft van al uw werktijd naar uw bedrijf gaan. De reistijd naar uw baan telt mee als tijd voor die baan. Daardoor haalt u deze voorwaarde minder makkelijk dan u denkt. Houd uw uren bij, anders is het moeilijk te bewijzen.

De ondernemersaftrek bestaat onder meer uit de zelfstandigenaftrek, de startersaftrek, de aftrek voor speur- en ontwikkelingswerk, de meewerkaftrek en de stakingsaftrek. Daarnaast is er de mkb-winstvrijstelling, een percentage van uw winst. Voor de meeste ondernemersaftrek moet u aan het urencriterium voldoen. Voor de mkb-winstvrijstelling hoeft dat niet. Let op: de zelfstandigenaftrek en de mkb-winstvrijstelling worden al jaren stap voor stap lager. En ze leveren minder op dan het bedrag doet denken, omdat ze tegen een lager tarief meetellen.

Nee. Tot en met 2022 kon een ondernemer die aan het urencriterium voldeed een fiscale oudedagsreserve (FOR) opbouwen. Sinds 2023 kan dat niet meer. Hebt u vóór 2023 een reserve opgebouwd, dan blijft die staan. U moet hem later nog afrekenen: als u stopt met uw bedrijf, als u hem omzet in een lijfrente, of als de reserve hoger wordt dan het vermogen van uw bedrijf. Veel ondernemers vergeten dat er op die reserve nog belasting zit.

Meestal niet. Eerst is de vraag of uw woning bij uw bedrijf hoort of bij uw privévermogen. Hoort de woning met de werkkamer bij uw privévermogen, dan mag u de kosten van die werkkamer in principe niet aftrekken (art. 3.16 Wet IB 2001). Dat geldt ook voor energie, vloerbedekking, schilderwerk en de inrichting. Er is één uitzondering, en dan moet u aan twee voorwaarden tegelijk voldoen. De ruimte is een zelfstandig deel van de woning, met een eigen ingang en eigen voorzieningen. En u verdient een belangrijk deel van uw inkomen in of vanuit die ruimte. Een werkplek op zolder voldoet daar bijna nooit aan.

Dat kiest u als u de auto koopt. Zet u de auto op de zaak, dan zijn alle autokosten aftrekbaar, maar krijgt u een bijtelling voor privégebruik. Die bijtelling is nooit hoger dan wat de auto echt kost, en bij een oude auto scheelt dat veel. Rijdt u aantoonbaar minder dan 500 kilometer per jaar privé, dan hebt u geen bijtelling. U hebt dan wel een goede rittenregistratie nodig. Houdt u de auto privé, dan mag u per zakelijke kilometer een vergoeding van uw winst aftrekken.

De aangifte inkomstenbelasting gaat over een heel jaar en moet in principe vóór 1 mei van het jaar erna binnen zijn. Werkt u met een adviseur, dan kan die uitstel voor u regelen. Adviseurs hebben daar een speciale regeling voor, waardoor ze de aangiften over het jaar kunnen verdelen. Te laat zijn kan u een boete kosten (art. 67a AWR). Doet u helemaal geen aangifte, dan schat de Belastingdienst zelf hoeveel u moet betalen. U moet dan zelf bewijzen dat dat niet klopt.

Een bv betaalt vennootschapsbelasting over de winst. Wat u uzelf betaalt, is loon of dividend. Voor het loon geldt een minimum: het gebruikelijk loon. Dividend valt in box 2. De ondernemersaftrek en de mkb-winstvrijstelling vervallen, want die horen bij een eenmanszaak en niet bij een bv. Of de overstap voordelig is, hangt af van uw winst, van wat u nodig hebt om van te leven en van hoeveel u in de bv kunt laten staan. Laat het uitrekenen voordat u overstapt. Een bv terugdraaien kost meer dan de overstap zelf.